 يونجه
یونجه یا اسپست (medicago sativa به
معنی علف مادها) اولین بار توسط مادها برای تامین غذای
اسب هایشان اهلی گردید.یونجه اصولا مبدا کویری دارد
ودر حال حاضر در تمام مناطق معتدل و شبه قاره کشت
میگردد.
یونجه گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع آن تا یک
متر میرسد برگهای آن دارای سه برگچه میباشد برگچههای
نوک تیز، سبز رنگ و بیضی شکل است. گلهای یونجه بشکل
سبز و برنگ بنفش تیره یا آبی روشن است میوه یونجه
مانند صدف بوده و دانه داخل میوه مانند لوبیا ولی
کوچکتر از آنزمی باشد.
 ارقام مختلف یونجه
ارقام یونجههای ایرانی عبارتاند از: همدانی،
بمی، یزدی، قره یونجه، بغدادی، مهاجرانی، قره یونجه
خورونده، هراتی، افغانی، فامنین و غيره.
در مناطقی که دارای زمستانها معتدل هستند بهتر است
بونجه را بهتر است در پاییز به اندلزه کافی زود
کاشت.تا قبل از اینکه سرما رشد آن را متوقف کندگیاه
بتواند مستقر شود. و در مناطقی که دارای زمستانها سرد
هستندگیاه باید در بهار کشت شود وکشت آن باید زود
انجام شود تا قبل از شروع گرما تابستانه گیاه مستقر
شود.کاشت یونجه با بذر کار بر کاشت با دست ترجیح دارد.
و فاصله بین ردیفها ۱۴۰-۱۵۰سانتی متر و عمق کاشت ۱-۳
سانتی متر در نظر گرفته شده. از علفها هرز برای این
گیاه سس است که بسیار خطر ناک است و میتواند کل منطقه
را آلوده کند و میتوان با نفت یا علف کشها تماسی یا
سوزاندن آن را کنترل نمود. مقدار آب مورد نیاز یونجه
در سال تقریباً ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی متر است.
 يکي از مهم ترين محصولات قابل ارائه
توسط شرکت جهانگيران جنوب شرق، يونجه مي باشد که در
اندازه هاي مختلف و برش هاي مختلف و قيمت هاي بسيار
مناسب قابل ارائه به سراسر ايران و همچنين صادرات به
کشورهاي همسايه است.
با توجه به اينکه شرکت جهانگيران
جنوب شرق داراي مزرعه اختصاصي در جنوب شرق ايران و
همچنين شرکت حمل و نقل اختصاصي مي باشد، بهترين کيفيت
و مناسب ترين قيمت يونجه را در قطب صنعتي ضرورش يونجه
در ايران، ارائه مي دهد.
طرح کشت یونجه
با اجراي اين طرح امكان تامين بخشي از علوفه مورد نياز
جهت تعليف احشام فراهم آمده و زمينه افزايش توليد
پروتئين دامي ايجاد مي گردد كه علاوه بر ايجاد اشتغال
مولد و حصول درآمد مناسب براي زارعين، در استفاده
بهينه از ظرفيت هاي پرورش دام كشور نيز موثر بوده و
موجب كاهش وابستگي به خارج از كشور در زمينه
پروتئين دامي مي گردد.اين گياه در كليه نقاط سردسير و
گرمسير قابل كشت بوده وليكن در نقاط گرمسير داراي
رشد سريعتر و توليد محصول بيشتر مي باشد.در ميان
گياهان علوفه اي ، يونجه بخاطر ارزش غذايي بالا و
عملكرد
خوب آن از اهميت خاصي برخوردار است همچنين به علت وجود
باكتريهاي ريزوبيوم در ريشه هاي خود قادر به
تثبيت ازت هوا بوده كه اين ازت براي كشت بعدي قابل
استفاده مي باشد. در صورت مراقبت از يونجه كشت شده
، مي توان حداقل تا 3 سال محصول برداشت نمود. يونجه پس
از طي نمودن عمر خود ، در حدود 6.5 الي 7.5
تن بقاياي گياهي و 195 كيلوگرم ازت در هر هكتار از خود
بجاي مي گذارد كه در افزايش حاصلخيزي خاك
نقش بسزايي دارد. تركيب متوسط يونجه خشك در صورتي كه
داراي 91.2 درصد ماده خشك باشد به شرح زير
مي باشد :
10.2 درصد ، ارزش هضمي 50 درصد ، انرژي خالص براي
گاوهاي شيرده در هر – پروتئين قابل جذب 8.7
كيلوگرم 1.14 مگاكالري.
يونجه تر داراي 25.9 درصد ماده خشك و 4.1 درصد پروتئين
قابل جذب بوده و ارزش هضمي آن 17 درصد مي
باشد. ميزان انرژي خالص آن براي گاوهاي شيري نيز 36
مگا كالري در كيلوگرم مي باشد.
يونجه بهترين رشد و نمو را در مناطقي خواهد داشت كه
هواي خشك آفتابي ، گرم و آب نسبتا زيادي در
دسترس داشته باشد.اين گياه در خاكهاي خنثي و يا كمي
قليايي واكنش خوبي نشان مي دهد.
در مزارع يونجه احتياجي به استفاده از كودهاي ازته
نبوده وليكن به مقدار كم ( 20 كيلوگرم در هكتار) در
سال
اول و آخر زراعت قابل توصيه است و اين گياه بيش از هر
ماده غذايي ديگر به فسفر نياز دارد كه در حدود 250 تا
350 كيلوگرم در هر هكتار مي باشد.
آبياري يونجه معمولا از طريق كرتي و يا نشتي صورت مي
گيرد. اگر كشت خطي و با بذركار صورت گرفته باشد
آبياري به شكل نشتي صورت مي گيرد. در آبياري نشتي آب
درون جويهاي كم عمق جريان پيدا مي كند كه
90 سانتيمتر است. فصل كاشت يونجه معمولا در بهار و
پائيز مي باشد.در مناطق - فاصله اين جويها بين 50
سردسيري بهتر است از كشت پائيزه يونجه صرفنظر نمود.
در زمينه مقدار بذر مصرفي در هرهكتار در صورتي كه كشت
با رديف كار انجام شود بازاي هر هكتار از 25 تا 30
كيلوگرم متغير است و در كشت با دست اين رقم تا 40
كيلوگرم در هكتار مي رسد.
ارقام يونجه:
1. ارقام مناسب براي كشت در مناطق گرمسير:
• يونجه يزدي
• يونجه نيكشهري
• يونجه بمي
2. ارقام مناسب براي كشت در مناطق سردسير:
• يونجه همداني
• يونجه كدي
• يونجه سيمرچنكايا
توليد اقتصادي يونجه در تناوب:
3 تا 4 سال بوده و نبايد بيش از اين زمين را اشغال
نمود.
1. تناوب 4 ساله : يونجه – يونجه – ذرت علوفه اي يا
دانه اي
2. تناوب 6 ساله : يونجه – يونجه – يونجه – يونجه –
ذرت علوفه اي – گندم يا جو
كاشت يونجه بصورت دستي يا ماشيني صورت مي گيرد . در
كاشت دستي كه معمولا در زراعت هاي كوچك بكار
مي رود ، يونجه بصورت كرتي كاشته مي شود و در زراعت
هاي بزرگ معمولا يونجه با ماشينهاي بذر پاش كاشته مي
شود.
عمليات داشت شامل مبارزه با علفهاي هرز، آبياري،
كولتيواتور زدن و مبارزه با آفات و بيماريها است. از
آفات مهم
يونجه مي توان به سرخرطومي برگ و ريشه و انگل و از
امراض مهم نيز به نماتد يونجه اشاره نمود.
بهترين موقع برداشت وقتي است كه بتوانيم حداكثر مقدار
پروتئين در هكتار را داشته باشيم و اين امر زماني تحقق
مي يابد كه 30 درصد مزرعه به گل نشسته باشد.
در زراعت هاي كوچك برداشت يونجه معمولا از داس دسته
بلندي بنام "داس شاه ميله" استفاده مي شود كه مقرون
به صرفه نيست ولي در زراعت هاي بزرگ و مكانيزه از
دروگرهاي بزرگي كه بر روي تراكتور نصب مي شوند استفاده
6 هكتار را درو مي كنند. - مي شود. اين دروگرها بطور
متوسط در هر روز ( 8 ساعت كار) سطحي معادل 5
در زمينه انبارداري يونجه ، يونجه هاي درو شده را
نبايد تا هنگامي كه ميزان رطوبت تا 50 درصد نرسيده
انباشته
نمود. كيفيت يونجه مرتبط با پربرگ بودن، رنگ ، ظرافت و
نرمي ساقه و عاري بودن از مواد خارجي است.
گالری تصاویر
|
